स मर प ण डर कस स त पस दशर नप रवत (глава 11, отрывок) О царевне нагов, которая стала Буддой

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Размер: px
Начинать показ со страницы:

Download "स मर प ण डर कस स त पस दशर नप रवत (глава 11, отрывок) О царевне нагов, которая стала Буддой"

Транскрипт

1 स मर प ण डर कस स त पस दशर नप रवत (глава 11, отрывок) О царевне нагов, которая стала Буддой अथ खल तस य व ल य मधस त दत भ तर स तथ गतस ब क सय यग त ज क ट न म ब धस व (buddha)-kxetra т - поле Будды; вселенная или система миров, где обитает Будда; ku[a m, n - вершина; груда, куча; большое количество, множество; स त भ तर तथ गतम तदव चत -गच छ म भगवन स वक ब क ष म अथ खल भगव न श क म नस तथ गत ज ञ क ब धस वम तदव चत - म त त वत क ल पस आगमयस य वन मद य ब धस व न मञ ज य क म रभ त न स ध क चद व धमर व न स क त व नय स वक ब क ष ग मष य स kumarabhuta (kumara-bhuta) - остающийся молодым (постоянный эпитет вечно юного Манджушри); viniscaya m - решение; buddh. обсуждение, толкование (учения); अथ खल तस य व ल य मञ प डत क म रभ त सह स प शकटच म णमयस नषण ण ऽन कब धस न त प रस क त सम मध य त स गरन गर जभवन दभ य म उ न व ह यस खगपथ न ग क ट पवर त भगवत ऽ न तकम पस यन त Saka[a m, n - повозка; колесница; puraskrta (puras-krta) - сопровождаемый, почитаемый; sagara nom.pr - имя царя нагов; vaihayasam adv. buddh. - в воздух, в воздухе, по воздуху (от skr. vaihayasa - движущийся по воздуху; m небожитель); upa-sam kram (upasamkramati P./upasaMkramate Ā.) - ступать, подходить, переходить; buddh. - подходить, приближаться; наступать, нападать; अथ मञ प डत क म रभ त प दवत यर भगवत श क यम न भ तर स च तथ गतस प द शरस भव न दत य न ज ञ क ब धस वस त न पस यन त उपस म ज ञ क ट ब धस व न स ध स म ख स म दन स र न व वध कथ म पस ग क न त न यष दत sammodana buddh. - приветственный, содержащий вежливые вопросы о благополучии; samrawjana buddh. - приятный, вежливый, дружеский; upa-saw grah (употребляется только des. или abs.) - держать, обнимать ekanta т уединенное место; ekante adv. отдельно, одиноко; अथ खल ज ञ क ब धस व मञ ज स क म रभ तम तदव चत - सम मध यगत त वय मञ प डत र यर स वध त वन त? sattvadhatu (sattva-dhatu) m - большое количество существ; vi ni I U. - направлять, обучать, воспитывать, обуздывать; मञ प ड यह-अन क न म य ण यस ख य य स व न वन त न त वद म य ण यस ख य न य व च र शक य वज ञ प यत च न व चन त यत म म त त वत क ल पस आगमयस य वत प वर र म स य स purvanimitta (purva-nimitta) n buddh. - знак будущего успеха, признак продвижения вперед; предзнаменование событий (таких, как рождение будд и бодхисаттв); समनन तरभ षत च य मञ ज य क म रभ त न व क, samanantara - тесно примыкающий; Acc.sg.adv. непосредственно за к.-л.; तस य व ल य मन क न प सह ण सम मध य भ प य र उ न व ह यसम 1

2 त ष च प ष वन क ब धस वसह ण स नषण ण न अथ त ब धस व स त न खगपथ न य न ग क ट पवर स र सस यन यत उपस म न न व ह यस स थत स द श यन स म सव च त मञ ज य क म रभ त न वन त अन र य सम यक स ब ध स य ब धस व मह य नस स थत प वर मभ वन, त मह य नग ण न षट प र मत स वणर य न paramita f - переход на другой берег, совершенное достижение, совершенная добродетель, совершенство в ч.-л. (шесть парамит: dana, SilA, kxanti, virya, dhyana, prajva); sam varn X P. - рассказывать, одобрять; хвалить, восхвалять; य य र क यर ब धस व स त य र यरम व स वणर य न SrAvaka buddh. m - ученик, последователь Будды; в махаянских текстах так часто назвывали последователей Тхеравады; सव च त सवर धम र श न य न स ज न न स, मह य नग णयसन अथ खल मञ प डत क म रभ त ज ञ क ब धस वम तदव चत - सव ऽय क ल पस मय सम मध यगत स व वनय क त स च य स द श यत अथ खल ज ञ क ब धस व मञ ज स क म रभ त ग थ भग त न न च छ gatha f - песня, стих, метрическая часть буддийской сутры; название стихотворного размера; मह भ ज ञ स रन मन अस ख य य य वन त स त वय sura m - солнце; мудрец, учитель; स व अम कस च य भ वस द क ह प नरद व त वम तत ४७ prabhava т - мощь, сила, величие; क व धम द शतव न स त व क व सक स ब धम ग पद शम यच त यमड ब धय ज त च सवर ज ञ न न स लब धग ध ४८ citta n мысль; ум, разум, сознание, мышление; дух, душа; воля; сердце; niscitam adv. - точно, конечно, определенно; gadha m, n - мель, брод; मञ प ड यह-सम मध य स मर प ण डर सक स भ षतव न, र च न यत ज ञ क आह-इद सक स गम भ र स म द द र शम, र च न न स स ण क चदन यत सक स समम स त अ स क न स व इद सकस सत क यर ब दधपमरप यस सम यक ब धम भस ब द ध म? sat kar VIII U. - почитать, относиться с уважением; украшать; मञ प ड यह-अ स क ल पस स गरस न गर ज द हत अ वष र ज त य मह ज त ण न य tikxnendriya (tikxna-indriya) - чьи чувства остры или проницательны; ज ञ नव गम न क यव नस कमर समन व गत सवर तथ गतभ षत रयथ हण ध रण तलब ध purvamgama (purvam-gama) buddh. - первый, предшествующий; vyavjana n buddh. - звук; udgrahana n buddh. - понимание, восприятие; dharani f buddh.- магическая формула, мантра; удержание, поддержка; सवरधमरस समयधयरसमय धसह रकण लय तल samadhi т - глубокое сосредоточение, самадхи (заключительная ступень глубокой медитации); внимательность, приведение в исполнение, религиозное подвижничество, благоговение,благочестие, samadhana n - соединение, приведение в порядок; buddh. ответ; сосредоточение ума или внимания; 2

3 dharma m положение, состояние, правило, закон, законность, долг, обязанность, религия, нравственное достоинство, благочестие, праведность, добродетель; buddh. элементарная единица психики субъекта, носитель одного качества; характерная черта, свойство, качество; идея; ब ध च व नव तन वस डणर णधयरय सवर स व ष व त मयरपग य ग ण त प दन च समथ र र च त भ य न ह यत bodhicitta n buddh. - мысль о просветлении; vi-ni vart I Ā. - возвращаться, поворачивать назад; vistirna (p.p. от vi star) - распространенный, большой, великий, многочисленный; pranidhana n buddh. - устремление, сильное желание; samartha - способный, годный; स मतमख परमय श भवणर प ष कलत समन व गत म स च क ण च व च भ षत varna m - цвет, окраска; облик, внешний вид; варна, каста; puxkalata f buddh. - совершенство; स सम यक स ब धम भस ब द समथ र ज ञ क ब धस व आह-द मय भगव न श क यम नसथ गत ब ध य घटम न ब धस वभ त ऽन क न प ण य क तव न gha[ I Ā. - быть занятым ч.-л., стараться, стремиться; अन क न च कल सह य ण र कद चद व य सतव न sraws (I Ā. p.p. srasta) - падать, ослабевать, тонуть; सस ह मह स ह य ल कध त न स क न न तश सषर मयस ऽ प थव द श सयर न शर र र न क ष स व हतह त antasas adv. buddh. - так много, что; sarxapa m - горчица, зерно горчицы; नय ब धम भस ब र एव ध य त, यदनय शक य म त न अन र सम यक ब धम भस ब द ध म? अथ खल तस य व ल य स गरन गर जद हत अ त स थत स द श यत स म स भगवत प द शरस भवन एक न त ऽस थ त तस य व ल य मम ग थ अभ षत प ण य प ण य गम भर च दत स फ र सवर श sphur I P. buddh. - наполнять; распространять; स म शर र सदल लक ष समल क तम ४९ अरपत नय च सवर स वनमस क तम anuvyavjana n - малый, вторичный признак (обычно это 80 вторичных признаков великого человека); सवर स व भगम च अन य ण यथय ५० ApaNa m - рынок; यथ च छय म स ब ध स क म स तथ गत वस त ण द श यष य धम द ख म चनम ५१ desaya buddh. - учить, сообщать; показывать; अथ खल तस य व ल य म य ष म न दयन पसस त स गरन गर जद हतरम तदव चत - क वल क लप स ब ध य च म त पम अ ववत यर म ज च स avivartya buddh. - не поворачивающий назад (с пути просветления); सम यक स ब त त द लर भम अ स क लप स र च व य सय त, 3

4 अन क न च कल पशत न यन क च कल सह य ण प ण य कर त, षट प र मत न क त, र चययय प ब त व त क क रणम? प स थ न अयय प र त कतम न प? थम स थ न त य श स थ न त त य मह र जस थ न चत थ च व तस थ न प ममव व तकब धस वस थ नम cakravartin m - (букв. поворачивающий колесо) верховный царь, совершенный правитель; avaivartika buddh. - не поворачивающий назад (с пути просветления); अथ खल तस य व ल य स गरन गर जद हत र क म णर स, य क त यस सस ह मह स ह ल कध त म ल य क षमत dhatu m, f - элемент, составная часть; buddh. психо-физические составные элементы личности; мощи, реликвия; мир, вид существования; большое количество; mulya - основной; n цена, ценность, достояние; kxam I U. buddh. - быть достойным, быть заслуживающим, иметь (определенную) цену; स च म णस तय स गरन गर जद हसय भगवत द स भगवत च अन कम प म प द तग ह त anukampa f - сочувствие, сострадание; अथ स गरन गर जद हत ज ञ क ब धस व स थ वर च दयन पसम तदव चत - sthavira - старый, важный, знатный, почтенный, уважаемый; य ऽय म णमर य भगवत द, स च भगवत श तग ह त व त? स थ व आह-त वय च श द भगवत च श तग ह त स गरन गर जद हत आह- यह भदन दयन पस मह क स य म, bhadanta buddh. - уважаемый, почтенный (при обращении к монахам); maharddhika buddh. - обладающий большой магической силой; श तर सम यक स ब धम भस ब ध य य र च स मण त हक स य त अथ तस य व ल य स गरन गर जद हत सवरल र त कस स थ वरस च दयन पसस त यक तत न मन ह स प ष न स च द भ र त ब धस वभ त च त म न स दशर य त indriya n - сила, власть; чувство; орган чувства; buddh.- пять способностей, соответствующие пяти силам (bala); antar- dha III U. (p.p. antarhita) прятать; pass. прятаться, исчезать; pradur bhu I P. стать видимым, появиться, возникать; तस य व ल य द क षण दस न त अथ द क षणस श वमल न म ल कध त स स मय ब धव क षम नषण णम भसबप मयतमयरस स दशर य स, सदल लक षण सव र न न प भय च द दस स प न त य धमर द शन क व र म य च सह य ल कध त स व, त सव त तथ गत पश य न स, saha m, saha f - Земля, название нашей вселенной; सव न द वन गयकगनध यरसप ग ण रप मरपष यमरपष ररमस मयर धमर द शन च क वर न तम य च स व स तस तथ गतस धमर द शन श ण न, सव त ऽ व नवतर न य भवनत रप य यस सम यक स ब ध स च वमल ल कध त, इय च सह ल कध त ष ड वक र कम पत Xa]vikAram (Xa]-vikAram) adv. - шестью необычными способами; भग न श क यम न पषर न मण डल स यण णसह ण मन त रधमर क ष न लयभ भक 4

5 parxad - окружающий; f - народ, совет, собрание; man]ala п - круг, (солнечный) диск, округ; anutpattika - (еще) не возникший; kxanti f - терпение, терпимость; buddh. умственная восприимчивость, готовность воспринять учение सय ण च णशतसह ण मन र य सम यक स ब तयर ण तल भ ऽभ त vyakarana n - различие, анализ, грамматика; buddh. объяснение, разъяснение; предсказание; अथ ज ञ क ब धस व मह स व स थ वर दयन पसस त ष ण मभ त म इत य रस मर प णर क धमर पय र स त पस दशर नप रव न म क दशम 5